DFD ها اولین بار توسط De Marco در سال 1978، وپس از آن توسط Sarson & Gane در سال 1979 معرفی شد. از DFD ها برای تحلیل و طراحی سیستم ها استفاده می شود، که بر خلاف فلوچارت ها چندین عمل و پردازش را به صورت همزمان و شبکه ای نشان می¬دهد. به طور کلی DFDها به دو نوع کلی منطقی و فیزیکی تقسیم می¬شود، که هر کدام از آنها برای هر دو سیستم موجود و مطلوب رسم می¬گردد.
مراحل رسم آنها به ترتیب زیر است:
1- DFD فیزیکی موجود
2- DFD منطقی موجود
3- DFD منطقی مطلوب
4- DFD فیزیکی مطلوب
تاکید DFDها بر وجوه منطقی سیستم است. DFD، به سیستم به صورت جریان های داده ای که وارد آن شده و پردازش هایی که بر روی آنها انجام می¬شود، تا برون داده هایی تولید شود، می¬نگرد.
یک DFD از 4 رکن تشکیل شده:
Entity, Data Store, Data Flows, Processes
پیکان ها در DFD نماینده جریان داده ها، دایره ها نشان دهنده پردازش ها است، مستطیل های ناقص نشان دهنده ذخایر داده و مستطیل کامل نماینده عناصر داخلی و خارجی است که ایجاد کننده و یا دریافت کننده داده ها هستند.
در اینجا به بررسی قوانین حاکم بر DFD ها می¬پردازیم.
- جریان های داده یا از پردازشی سرچشمه می¬گیرند، یا به آن ختم می¬شود. به عبارت دیگر درون داده یا برون داده آن است.
- نام جریان داده منطقی به صورت مفرد به کار برده می¬شود، زیرا تعداد و تناوب کاربرد داده ها در این نمودار مطرح نیست.
- حرکت چند داده، توام با هم، با یک جریان داده نشان داده می¬شود.
- از به کار بردن جریان داده ها به صورت انشعابی، باید پرهیز کرد،زیرا DFD انشعابی ، صورت فیزیکی کار را نشان می-دهد.(برای رسم DFD های منطقی)
- ذخایر داده ها فقط توسط پردازش ها مورد استفاده قرار می¬گیرند. به عبارت دیگر، ارتباط بین دو ذخیره داده، یا یک ذخیره داده با یک عنصد داخلی / خارجی مجاز نیست.
- بهتر است نام ذخیره داده به صورت جمع استفاده شود.
- برای احتراز از تلاقی جریان های داده با یکدیگر، می¬توان ذخایر داده را در شکل تکرار کرد.
- نام ذخیره داده باید تشریح کننده ترکیب داده هایی باشد که در آن ذخیره یا دریافت می¬کند. برای درک سیستم، رویکرد ساخت یافته با نگرشی سیستمی ( از کل به جز ) و با استفاده از DFDها، ابتدا سیستم را در کلی ترین حالت دیده، سپس برای شناخت جزئیات آن، سیستم را به سطوح تفضیلی تر می¬شکافد.
قواعد زیر در تجزیه و تفکیک سیستم ( اعم از صورت فیزیکی یا منطقی ) را باید مد نظر قرار داد:
موازنه جریان داده ( Balancing ) در گسترش و ادامه تفکیک سیستم به زیر سیستم های مختلف، جریان داده های درون داده وبرون داده سیستم، باید از نظر اسم و محتوا یکسان بماند.
شماره گذاری پردازش ها به منظور سهولت تعقیب یک پردازش، در درون پردازش های دیگر، و نه به مفهوم ترتیب انجام عملیات، در صورت تجزیه یک DFD به سطوح پایین تر، باید از یک سیستم منطقی شماره گذاری استفاده کرد. به نمودار سطح صفر شماره ای اختصاص داده نمی¬شود.
نامگذاری پردازش ها به هر یک از فعالیت ها، نامی که معرف ماهیت آن است تخصیص داده می¬شود. همچنین نام پردازش ها، باید حاکی از عملی باشد که روی داده ها صورت می¬گیرد. ترسیم نمودار فیزیکی جریان داده استفاده از مدل فیزیکی سیستم، عمدتا به منظور کنترل و صحت و کفایت اطلاعات جمع آوری شده در مورد چگونگی کارکرد سیستم وجود و درک آن است. تشخیص میزان کفایت تعداد نمودارهای فیزیکی لازم، همچنین لزوم تجزیه هر سطح بالا به نمودار سطح پایین تر، با تحلیلگر است.
مراحل رسم DFD فیزیکی سیستم موجود:
• رسم نمودار سطح صفر( Context Diagram ) یا نمودار محدوده سیستم.
• رسم DFD سطح۱ که نمایانگر ارتباطات بین واحد های اصلی و بخش های عمده سیستم است.
• رسم DFD سطح 2 که نمایانگر فعالیتهای عمده انجام شده در هر واحد اصلی است.
• ...
نمودار سطح صفر ( Context Diagram ) این سطح از DFD ها سیستم را به صورت یک پردازش واحد نشان می¬دهد. در این نمودار محدوده سیستم مشخص می-شود به همین دلیل از سخت ترین مراحل رسم DFDهاست. نکته: در این نمودار "ذخیره داده" ای نداریم. با توجه به ویژگی های این نمودار از آن به Black Box نیز تعبیر می¬شود.
نمودار سطح 1 بدون وارد شدن به جزئیات فعالیت ها، واحد ها و اداره های عمده موسسه مورد مطالعه قرار می¬گیرد. برای رسم این نمودار از نمودارهای سازمانی شرکت می¬توان استفاده کرد. کلیه جریان های داده اعم از درون داده یا برون داده از سطح صفر را به این سطح منتقل می¬کنیم.
رسم نمودار سطح 2 نشان دهنده فعالیت های عمده ای است که در واحد های فرعی آن صورت می¬پذیرد.
برچسب ها:
مراحل رسم DFD،
تبلیغات 
